Van Gogh zeytin ağaçları serisinde gördüğünüz renkler, onun boyadığı renkler değil. Ressamın en az bilinen ama en kişisel konularından biri olan zeytinlikler, yüz otuz yıl sonra müzelerin laboratuvarında yeniden okundu.
Van Gogh zeytin ağaçlarını ne zaman resmetti?
1889'da Van Gogh, Güney Fransa'daki Saint-Rémy-de-Provence'ta bir akıl hastanesinde kalıyordu. Hastanenin çevresi zeytinliklerle doluydu. Haziran ile aralık arasında zeytinlikleri konu alan on beş kadar tablo yaptı.
Ayçiçekleri ya da Yıldızlı Gece kadar ünlü olmasalar da Van Gogh bu tablolara özel bir önem veriyordu. Zeytinliği, doğanın değişmeyen ve sabırlı yanının bir simgesi olarak görüyordu.
Van Gogh'un zeytinliklerindeki solan renkler
2021'de Dallas Sanat Müzesi ile Amsterdam'daki Van Gogh Müzesi, bu tabloları ortak bir sergi için yaklaşık üç yıl boyunca inceledi. Araştırmacılar, Van Gogh'un kullandığı bazı kırmızı boyaların ışığa duyarlı olduğunu ve zamanla solduğunu gördü.
Bu, bugün müzede baktığımız zeytinliklerin, Van Gogh'un tuvale koyduğu hâlinden daha soğuk ve daha soluk göründüğü anlamına geliyor. Tablolar bir zamanlar çok daha sıcak ve canlıydı.
Van Gogh'un tablosunda bulunan çekirge
Bir başka ilginç bulgu ise 2017'de geldi. ABD'deki Nelson-Atkins Sanat Müzesi'nde incelenen Zeytin Ağaçları tablosunun boya katmanında küçük bir çekirgenin kalıntısı bulundu. Böcek, Van Gogh resim yaparken yaş boyaya yapışmıştı.
Bu küçük ayrıntı büyük bir şey söylüyor: Van Gogh bu tabloları atölyede değil, açık havada, ağaçların arasında, rüzgârın ve böceklerin içinde boyuyordu.
Zeytin yaprağının iki rengi
Van Gogh kardeşi Theo'ya yazdığı mektuplarda zeytinliğin rengini yakalamanın ne kadar zor olduğunu anlatır. Zeytin yaprağının üst yüzü yeşil, alt yüzü gümüşidir. Rüzgâr estiğinde bütün ağaç bir an yeşil, bir an gümüş görünür.
Bu iki renk, Tutankamon'un zeytin çelenginde de karşımıza çıkar: yapraklar bir yeşil, bir gümüş dizilmiştir.
Zeytin ağacı resmi neden bu kadar zor?
Zeytin ağacı, gövdesiyle, kıvrılan dallarıyla ve sürekli değişen yaprak rengiyle ressamlar için zorlu bir konudur. Van Gogh'un fırça darbeleri, ağacın bu hareketini yakalamaya çalışır. Zeytinlik onun tablolarında hiç durmaz.
Bir hasat günü, bir tablo
Hasat günlerinde biz de o rengin içindeyiz. Sabah ışığında Attuda'nın eteklerindeki ağaçlar tam Van Gogh'un anlattığı gibi yeşilden gümüşe döner. Attolive, o yeşilin şişeye girmiş hâli: Trilye zeytini, erken hasat, soğuk sıkım.
Sık sorulan sorular
Van Gogh kaç zeytinlik tablosu yaptı? 1889'da Saint-Rémy'de, altı ay içinde zeytinlikleri konu alan on beş kadar tablo yaptı.
Van Gogh'un tablosunda neden çekirge var? Tabloyu açık havada boyarken bir çekirge yaş boyaya yapışmış.
Van Gogh'un zeytinlik tabloları solmuş mu? Evet. Kullandığı bazı kırmızı boyalar ışıkta solduğu için tablolar bugün daha soğuk görünür.
ATTOLIVE'i tanıyın: Attuda'nın eteklerinden, Trilye çeşidi zeytinden, erken hasat ve soğuk sıkım. Antik Kentin Modern Lezzeti. → attolive.com
Kaynaklar: "Van Gogh and the Olive Groves", Dallas Museum of Art ve Van Gogh Museum (2021); Nelson-Atkins Museum of Art (2017).
Sana uygun yağı bul
Erken hasat, günlük sofra, hediye kutusu — üç soruluk eşleştirmeyle sana uygun şişeyi öner.
Eşleştirmeyi dene